Hoeveel pensioen heb je écht nodig op 67? (Niet de 70%-regel)
Bereken je echte pensioenbehoefte: wat valt weg na pensioen, wat komt erbij. Met Nibud-budget en doorgewerkte case voor 2026.
De 70%-regel waar iedereen mee rekent
Wim, 64, projectmanager bij een logistiek bedrijf in Apeldoorn. Wim heeft drie maanden geleden iets ongebruikelijks gedaan: hij verzamelde alle bonnetjes en bankafschriften van zijn huishouden, drie maanden lang, en telde precies op waar zijn geld heen ging.
Hij wilde weten of zijn pensioenplan klopte.
Zijn HR-collega had hem voorgerekend dat hij € 4.550 bruto per maand nodig had. Volgens de 70%-regel: 70% van zijn laatste brutosalaris van € 78.000 per jaar. Standaard formule, in elke pensioenboekje terug te vinden.
Werkelijke uitgaven van Wim en zijn vrouw, drie maanden gemiddeld: € 3.180 netto per maand.
Bruto-equivalent voor iemand boven AOW-leeftijd: ongeveer € 3.580. Verschil met de 70%-regel: bijna € 1.000 bruto per maand. Op een pensioenhorizon van 25 jaar (67 tot 92, statistisch) betekent dat ongeveer € 181.000 minder vermogen nodig dan hij dacht. (pseudoniem, samengesteld uit klantgesprekken)
Wim koos ervoor om twee jaar eerder te stoppen.
De 70%-regel kostte hem bijna die twee jaar. Niet door wat hij verloor, maar door wat hij dacht te missen.
Waar die 70% vandaan komt (en waarom hij is verouderd)
De 70%-regel is een vakbondsvuistregel uit de jaren '70. Hij is gemaakt voor één type werknemer: gehuwd, kostwinner, hypotheek tot aan pensioenleeftijd, kinderen lang uit huis. Voor de gemiddelde Nederlander van 2026 (dubbele inkomens, kleinere gezinnen, hypotheekvrije huizen, andere consumptiepatronen) klopt hij niet meer. Toch wordt hij overal nog gebruikt, omdat het makkelijk rekenen is en niemand de moeite neemt het opnieuw te onderzoeken.
De originele logica was redelijk. Bij de typische vakbondsdeelnemer in de jaren '70 vielen op pensioenleeftijd weg: pensioenpremie, sociale lasten, woon-werkkosten. Bleef over: zo'n 70% van het laatste salaris om hetzelfde levenspeil te halen.
Sinds toen is veel veranderd.
Nederlandse huishoudens zijn vaker tweeverdiener. Twee inkomens betekent twee keer een vermindering van werkkosten op pensioenleeftijd. Het percentage daalt sneller dan 30%.
Hypotheken worden langer doorgelopen. Veel mensen hebben in 2026 een aflossingsvrije hypotheek of een hypotheek die nog tien jaar loopt na pensioendatum. Voor wie nog hypotheekrente betaalt na 67 zakt de behoefte minder dan de 70%-regel suggereert.
Kinderen blijven langer in huis. De gemiddelde Nederlander gaat tegenwoordig pas tussen zijn 25e en 30e het ouderlijk huis uit. Voor wie pas op 70 met pensioen gaat zijn de kinderen lang uit huis. Voor wie op 60-62 stopt, wonen ze nog steeds thuis of net verhuisd.
Ik schreef hierboven dat de 70%-regel niet meer klopt. Even precies: voor sommige groepen klopt hij wel. Single, hoge hypotheek tot pensioenleeftijd, geen vermogen buiten pensioen, dure zorgkosten. Dan kom je inderdaad in de buurt van die 70%. Maar dat is een minderheid. Voor de meeste lezers van dit artikel ligt het werkelijke percentage tussen 55% en 65% van het laatstverdiende bruto.
Wie deze diepere analyse wil van waar de 70%-regel vandaan komt en hoe hij is verouderd: aparte gids in de maak.
Wat je écht uitgeeft op je 67e
Een betere methode dan een vuistregel: kijk naar wat je echt uitgeeft.
Twee bronnen voor wie zijn echte uitgaven wil bepalen.
De eigen administratie. Drie maanden bonnetjes en bankafschriften verzamelen, optellen, gemiddeld nemen. Niet sexy, wel accuraat. Dit is wat Wim deed.
(Trouwens, Nibud doet sinds 1979 onderzoek naar Nederlandse huishoudbudgetten. De pensioencijfers zijn pas vanaf 2008 specifiek voor 65-plussers gespecificeerd. Niet veel mensen weten dat je gratis een persoonlijk pensioenbudget kunt aanvragen via nibud.nl/pensioen. Het kost twintig minuten en geeft een betere indicatie dan welke vuistregel ook.)
Het Nibud-pensioenbudget. Twintig minuten online invullen, je krijgt een uitgebreide schatting van je uitgavenpatroon op pensioenleeftijd, gebaseerd op je inkomensgroep, gezinssamenstelling en woonsituatie. Voor wie net begint met pensioenplannen een redelijk startpunt.
Wat de meeste mensen vergeten: de uitgaven veranderen niet alleen tussen vandaag en je 67e. Ze veranderen ook gedurende de pensioenfase zelf.
In de eerste 10-15 jaar pensioen geven mensen vaak meer uit dan ervoor: reizen, hobby's, hulp aan kinderen. Tussen 80 en 90 daalt het uitgavenpatroon weer: minder reizen, minder uitstapjes, soms een verhuizing naar een kleinere woning. Vanaf 85 stijgen zorgkosten significant.
Wie alleen het gemiddelde rekent, mist deze fasen. Zie ook hoe je je uitgaven structureert per pensioenfase voor de aparte gids.
Drie kostencategorieën die wegvallen
Bij vrijwel iedereen vallen op pensioenleeftijd dezelfde drie categorieën weg of fors verminderen.
- Pensioenpremie en sociale lasten: circa 8-12% van bruto loon, vervalt volledig
- Werkgerelateerde kosten: woon-werkverkeer, lunches, kleding, abonnementen vakliteratuur. Gemiddeld € 200-400 per maand voor wie ergens naartoe pendelt.
- Hypotheek-aflossing en/of rente: voor wie op pensioenleeftijd hypotheekvrij is, of bijna
De eerste twee zijn voor iedereen relevant. De derde alleen voor wie tegen pensioendatum zijn hypotheek heeft afgelost. Wie nog 10 jaar hypotheek heeft op zijn 67e, kan deze categorie niet meerekenen.
Drie kostencategorieën die erbij komen
Tegelijk met wat wegvalt, komt er ook iets bij.
- Hogere zorgkosten: eigen risico, aanvullende verzekering, fysio, mondzorg. Vanaf je 70e gemiddeld € 50-150 per maand extra.
- Vrije tijd en reizen: voor de eerste 10-15 jaar pensioen vaak € 200-500 per maand extra (Nibud-data)
- Hulp aan kinderen of kleinkinderen: schenkingen, mantelzorg, klussen. Niet voor iedereen, maar gemiddeld een paar honderd per maand voor wie het kan.
De eerste komt vrijwel altijd. De tweede voor de meesten in de eerste pensioenjaren, daarna afnemend. De derde alleen voor wie er financiële ruimte voor heeft en de wens.
Het netto-effect: voor wie hypotheekvrij is en gezond, zit je werkelijke uitgavenpatroon op pensioenleeftijd vaak 20-30% lager dan voor pensioen. Niet 30% precies (zoals de 70%-regel suggereert), maar minder.
Stap voor stap je echte behoefte berekenen
Concrete formule, in zes stappen.
Stap 1. Verzamel drie maanden bankafschriften en bonnetjes. Tel je werkelijke uitgaven op. Dit is je huidige uitgavenpatroon.
Stap 2. Trek af: pensioenpremie en sociale lasten (zie loonstrook), werkgerelateerde kosten (eigen schatting), eventuele hypotheekaflossing.
Stap 3. Tel op: zorgkosten (+€100/maand voor 70+, +€200/maand vanaf 80), vrije tijd (+€300/maand eerste 15 jaar pensioen, daarna afbouwend).
Stap 4. Tel op: schenkingen aan kinderen of kleinkinderen, mits je dat van plan bent en kunt.
Stap 5. Vergelijk het resultaat met je verwachte AOW + werknemerspensioen. Beide netto, in vandaag-euro's, gecorrigeerd voor inflatie tot je pensioenleeftijd.
Stap 6. Het verschil tussen wat je nodig hebt en wat de eerste twee pijlers leveren, is je doel voor pijler 3 (eigen aanvulling).
Voor de exacte werkwijze om je pensioengat te berekenen in 5 stappen is een uitgewerkte gids beschikbaar. En voor hoe je je AOW correct inrekent inclusief het AOW-gat ook.
Heb jij al een Nibud-pensioenbudget gemaakt, of vertrouw je nog op de 70%-regel? Mail me wat je werkwijze is. Ik wil zien wat de meeste lezers daadwerkelijk doen voordat ze hun planner invullen.
De berekening voor jou
Drie profielen ter illustratie. Niet alle lezers passen, maar het kader klopt.
Profiel 1: tweeverdieners zonder hypotheek op 67.
Laatste gezamenlijk bruto-inkomen: € 100.000. 70%-regel zou geven: € 5.833 bruto/maand = € 4.700 netto/maand. Werkelijke behoefte op basis van Nibud + eigen rekenwerk: ongeveer € 3.500 netto/maand. Verschil: € 1.200/maand. Op 25 jaar: meer dan € 250.000 minder vermogen nodig.
Profiel 2: alleenstaande met kleine hypotheek op 67.
Laatste bruto-inkomen: € 65.000. 70%-regel zou geven: € 3.792 bruto/maand = € 3.110 netto/maand. Werkelijke behoefte: ongeveer € 2.450 netto/maand. Verschil: € 660/maand. Op 25 jaar: ongeveer € 122.000 minder vermogen nodig.
Profiel 3: tweeverdieners met flinke hypotheek tot 75.
Laatste gezamenlijk bruto-inkomen: € 110.000. 70%-regel zou geven: € 6.417 bruto/maand = € 5.150 netto/maand. Werkelijke behoefte (hypotheek loopt door): ongeveer € 4.700 netto/maand. Verschil: € 450/maand. Op 25 jaar: € 84.000 minder vermogen nodig.
In profiel 3 ligt de werkelijke behoefte dichter bij de 70%-regel, omdat de hypotheek doorloopt. Voor profiel 1 en 2 is het verschil substantieel.
Wat de tool doet
Bereken je echte pensioenbehoefte in Mijn VermogensPlanner. Geen 70%-vuistregel, maar je werkelijke uitgavenpatroon vergeleken met AOW + werknemerspensioen + eigen aanvulling. Vier vragen, één getal. De uitkomst kan zomaar € 100.000 schelen ten opzichte van wat je dacht.
Stap 1 tot 3 zijn gratis. Geen creditcard, geen abonnement.
En wie liever het volledige rekenhandboek over pensioen leest in plaats van alleen de behoefte: pensioen berekenen 2026, het complete handboek.
Gratis tool
Pensioenstresstest: hoe robuust is jouw plan bij een marktcrash?
Voer je vermogen, rendement en jaarlijkse onttrekking in — en zie via 500 Monte Carlo-scenario's hoe groot de kans is dat je vermogen het uithoudt tot je 95e.
Doe de pensioenstresstest gratis →Bereken jouw pensioentekort
Hoeveel heb je zelf nog nodig naast AOW en werkgeverspensioen? Bereken wanneer jij kunt stoppen.
Stappen 1 t/m 3 gratis · Eenmalige aankoop voor het volledige plan
Geschreven door Serge van der Pluijm
Oprichter Mijn VermogensPlanner. Schrijft over vermogen, belasting en pensioen voor zelfstandig denkenden.