Box 3 vrijstelling 2026 — €59.357 per persoon benut

Het cijfer dat veel mensen niet exact kennen

In 2026 mag je per persoon € 59.357 belastingvrij hebben in box 3. Voor fiscale partners samen € 118.714. Daarboven betaal je vermogensbelasting.

Klinkt simpel. In werkelijkheid zijn er drie aparte vrijstellingen, en de manier waarop ze worden toegepast is anders dan veel mensen denken.

---

De drie vrijstellingen

Hoofdvrijstelling: € 59.357 per persoon (2026).

Dit is het algemene heffingsvrij vermogen. Geldt voor alle bezittingen samen: spaargeld, beleggingen, vastgoed, crypto, etc.

Voor fiscale partners samen € 118.714, vrij verdeelbaar over de aangifte. Dat betekent: als één partner € 80.000 vermogen heeft en de andere € 30.000, kunnen ze administratief het zo verdelen dat beide partners onder hun individuele vrijstelling van € 59.357 zitten. Geen box 3-belasting.

Vrijstelling groene beleggingen: € 26.715 per persoon (2026).

Aanvullend op de hoofdvrijstelling. Geldt voor beleggingen via erkende groenfondsen.

Voor fiscale partners samen € 53.430. Belangrijk: deze vrijstelling vervalt per 2028. Wie er nog gebruik van wil maken: 2026 en 2027 zijn de laatste jaren.

Vrijstelling contant geld: € 672 per persoon (2026).

Voor cash dat je thuis hebt liggen. Voor fiscale partners samen € 1.344. Praktisch beperkt nut, maar wel een vrijstelling.

---

Wat valt onder box 3 (en dus onder de vrijstelling)

Wel in box 3	Niet in box 3
Spaargeld op alle Nederlandse bankrekeningen	Eigen woning (valt in box 1, eigenwoningforfait)
Buitenlandse bankrekeningen	Pensioenpot via werkgever (pijler 2)
Beleggingen (aandelen, obligaties, ETFs, fondsen)	Lijfrente, banksparen, FOR (pijler 3)
Tweede woning (WOZ-waarde)	Onderneming met privé-bezittingen
Crypto	Vermogen in BV (valt in box 2)
Contante geld boven € 672 p.p.	Auto, inboedel, reguliere gebruiksvoorwerpen

Voor wie via lijfrente of banksparen vermogen opbouwt: dat geld valt buiten box 3 en valt buiten de vrijstellings-discussie. Voor pijler 3 met jaarruimte 2026 is een aparte gids beschikbaar.

---

Hoe de vrijstelling wordt toegepast

Veel mensen denken: "Ik trek € 59.357 van mijn vermogen af, en dan rekent de Belastingdienst over de rest."

Dat klopt niet. De werkelijke methode is pro-rata.

De pro-rata-methode:

Aandeel boven vrijstelling = (totaal vermogen - vrijstelling) / totaal vermogen
Belastbaar voordeel = berekend voordeel × aandeel boven vrijstelling

Voorbeeld: € 200.000 totaal vermogen, vrijstelling € 59.357.

Aandeel boven vrijstelling: (€ 200.000 − € 59.357) / € 200.000 = 70,32%

Berekend voordeel (alles beleggingen): € 200.000 × 6% = € 12.000 Belastbaar voordeel: € 12.000 × 70,32% = € 8.438 Belasting: € 8.438 × 36% = € 3.038

Tussen rechtstreeks aftrekken en pro-rata zit een verschil. Bij dit voorbeeld zou rechtstreeks aftrekken (€ 200.000 − € 59.357 = € 140.643) × 6% × 36% = € 3.038 opleveren, toevallig hetzelfde.

Bij gemengd vermogen wordt het verschil zichtbaarder. Voor box 3 berekenen 2026 stap voor stap is een aparte gids met de exacte methode.

---

Hoe je de vrijstelling volledig benut

Voor fiscale partners.

Strategie 1: vermogen herverdelen voor de aangifte.

Voor de aangifte mag je vermogen administratief vrij verdelen tussen partners (mits het samen niet meer is dan het werkelijke vermogen). Doel: zorgen dat beide partners hun individuele vrijstelling van € 59.357 volledig benutten.

Stel: partner A heeft € 100.000 vermogen, partner B heeft € 20.000. Samen € 120.000. Zonder herverdeling: A heeft € 40.643 belastbaar, B niets.

Met herverdeling: A toewijzen € 59.357 (volle vrijstelling benut), B toewijzen € 60.643, waarvan € 1.286 belastbaar. Effectief vermogen belastbaar: € 1.286 in plaats van € 40.643.

Box 3-besparing: ongeveer € 25-€ 50 per jaar in dit voorbeeld. Bij grotere vermogens kan het oplopen tot honderden euro's.

Strategie 2: groene beleggingen voor 2027 of 2028.

De extra vrijstelling van € 26.715 per persoon vervalt per 2028. Voor wie nog beleggingsruimte heeft: groenfonds maximaal benutten in 2026-2027.

Bij € 26.715 in groenfonds (vrijgesteld) versus normaal beleggen: box 3-besparing ongeveer € 577 per jaar per persoon (€ 1.155 voor partners samen). Tot 2028.

Strategie 3: vermogen verplaatsen naar pijler 3.

Lijfrente of banksparen valt buiten box 3. Plus aftrek aan de voorkant. Voor wie jaarruimte heeft: dubbel voordeel.

---

Wat als je net boven de vrijstelling zit?

Voor wie € 60.000-€ 80.000 vermogen heeft en de vrijstelling net overschrijdt: de box 3-aanslag is laag (€ 50-€ 200 per jaar voor het stuk boven vrijstelling). Daar gaat geen geld in extra optimalisatie zitten.

Voor wie boven € 100.000 zit: optimalisatie wordt interessanter.

Voor wie boven € 250.000 zit: substantiële belastingbesparing mogelijk via combinatie van strategieën hierboven plus eventueel BV-route (alleen voor DGA).

Voor vermogensbelasting verlagen 7 routes is een aparte gids met alle opties.

---

Wat de regering nog kan doen

De vrijstelling is jaarlijks aanpasbaar via Prinsjesdag. Mogelijke wijzigingen:

• Verhoging vrijstelling (regering geeft daarmee meer ruimte aan kleine spaarders)
• Verlaging vrijstelling (regering verhoogt belastingopbrengst)
• Indexering (jaarlijkse aanpassing aan inflatie, automatisch)

In 2025 was de vrijstelling € 57.684. In 2026 € 59.357. Indexering ongeveer 2,9%, boven inflatie.

Voor hoe het oude box 3-stelsel onrechtmatig werd verklaard en wat de tegenbewijsregeling betekent is een aparte gids beschikbaar.

---

Tot slot

Heb jij voor 2026 de vrijstelling al volledig benut, ook via groenfonds? Mail me als je hebt gemerkt dat de pro-rata-methode anders uitpakt dan je verwachtte. Ik verzamel cases om de praktijk te documenteren.

---

Wat de tool doet

Mijn VermogensPlanner berekent automatisch je box 3-aanslag met de pro-rata-methode en de juiste vrijstellingen. Stap 1 tot 3 zijn gratis.

Of bereken eerst je box 3-aanslag stap voor stap om je startpositie te bepalen.