Vermogensbelasting verlagen — 7 legale routes in 2026

De vraag die elke vermogende stelt

Wie vermogen heeft boven € 100.000 in box 3, betaalt al snel duizenden euro's per jaar aan vermogensbelasting. Bij € 500.000 belegd: ongeveer € 9.500. Bij € 1 miljoen: ongeveer € 20.300. Per jaar.

Veel mensen zien die aanslag en denken: kan ik er iets aan doen?

Het antwoord is ja, op zeven legale manieren. Niet alle gelden voor iedereen, en sommige hebben significante bijgevolgen voor andere fiscale boxen. Maar het is goed om ze te kennen.

Hieronder de zeven, met rekenvoorbeelden, voorwaarden en nadelen.

---

Route 1: lijfrente of banksparen via pijler 3

Hoe het werkt: geld in een lijfrente of bankspaarrekening valt buiten box 3. Plus de inleg is aftrekbaar in box 1 (binnen je jaarruimte).

Effect op box 3: elke € 10.000 die je van box 3 naar pijler 3 verplaatst, verlaagt je box 3-grondslag met € 10.000.

Belastingverlaging:

• Box 3 op € 10.000 (in 2026 met forfait 6%, tarief 36%): € 216 per jaar bespaard
• Plus belastingaftrek aan de voorkant: bij schijf 3 (49,5%) inkomen: € 4.950 minder inkomstenbelasting in jaar van inleg

Voorwaarden:

• Je moet jaarruimte hebben (afhankelijk van je inkomen en pensioenopbouw)
• Geld zit vast tot pensioendatum (62 of later)
• Bij voortijdige opname: 20% revisierente bovenop normale belasting

Voor wie: ZZP'ers, DGA's, werknemers met beperkt werkgeverspensioen.

Voor jaarruimte 2026 berekenen is een aparte gids beschikbaar.

---

Route 2: extra aflossen op hypotheek

Hoe het werkt: de eigen woning valt in box 1 (eigenwoningforfait), niet in box 3. Wanneer je extra aflost, verlaag je je box 3-grondslag met het afgeloste bedrag.

Effect op box 3:

Stel je hebt € 50.000 spaargeld dat extra aflost op een hypotheek van € 200.000:

• Box 3 voor: € 50.000 in spaargeld, ~€ 250 per jaar belasting (na vrijstelling pro-rata)
• Box 3 na: € 0 in spaargeld, € 0 box 3-belasting voor dit deel

Plus: € 50.000 minder hypotheek = € 2.050 minder hypotheekrente per jaar (bij 4,1%).

Voorwaarden:

• Hypotheek niet vastgezet tegen boete-vrije aflosregeling (meestal 10-20% per jaar boete-vrij)
• Geld komt uit box 3 (anders heeft het geen box 3-effect)

Voor wie: wie nog hypotheek heeft en spaargeld of vrij vermogen heeft staan.

Niet voor wie: wie geen hypotheek meer heeft, wie zijn cash nodig heeft als noodbuffer.

---

Route 3: schenkingen aan kinderen

Hoe het werkt: schenkingen aan kinderen, kleinkinderen of vrienden verlagen je vermogen direct. Per kalenderjaar zijn er vrijstellingen tot een bepaald bedrag (zonder schenkbelasting).

Vrijstellingen 2026:

• Aan kinderen: € 6.713 per kind per jaar
• Aan kleinkinderen of derden: € 2.690 per persoon per jaar
• Eenmalige verhoogde vrijstelling kinderen 18-40 jaar voor eigen woning: € 32.250 (was tot 2024 hoger, sinds 2024 verlaagd)
• Eenmalige verhoogde vrijstelling kinderen 18-40 jaar voor studie: € 67.215

Effect op box 3:

Bij een schenking van € 6.713 aan een kind in december 2025:

• Box 3 vermogen 1-1-2026: € 6.713 lager
• Box 3-besparing op die € 6.713: ongeveer € 145 per jaar

Niet veel per schenking. Maar over 20 jaar van jaarlijkse schenkingen aan twee kinderen: € 268.520 aan box 3-grondslagverlaging plus € 145 × 20 jaren × 2 kinderen × cumulatief = ongeveer € 5.800 belastingbesparing in box 3 over de hele periode.

Belangrijker: het geld is nu bij je kinderen in plaats van in jouw box 3. Belastingvoordeel komt eigenlijk uit het feit dat je kinderen vaak nog onder de vrijstelling zitten.

Voorwaarden:

• Schenking moet vastgelegd worden (bv. via notaris bij grotere bedragen)
• Vrijstelling per kind, niet per ouder

Voor wie: ouders die hun kinderen iets willen geven en tegelijk hun box 3 willen verlagen.

Voor schenken aan kinderen 2026 met fiscale optimalisatie is een aparte gids in de maak.

---

Route 4: vermogen onderbrengen in een BV (alleen voor DGA)

Hoe het werkt: geld in een BV valt onder box 2 in plaats van box 3. Box 2 is een aanmerkelijk-belang-belasting die alleen bij dividend of liquidatie wordt geheven, niet jaarlijks.

Effect:

Bij € 500.000 vermogen in box 3: jaarlijks € 9.518 belasting. Bij dezelfde € 500.000 in een BV: € 0 jaarlijkse box 3-belasting. In plaats daarvan: VPB over winst die de BV maakt (19% over eerste € 200.000, 25,8% daarboven), plus bij dividenduitkering box 2 (24,5% tot € 68.843 per persoon, 31% daarboven).

Wanneer voordelig?

Vooral als je het geld op lange termijn niet privé nodig hebt. Geld dat in de BV blijft groeit zonder jaarlijkse box 3-aanslag, terwijl box 3 elk jaar 2% van je vermogen wegsnoept.

Bij € 500.000 gedurende 20 jaar: cumulatieve box 3-besparing van ongeveer € 220.000 (gerekend met inflatie en groei van vermogen).

Voorwaarden:

• Je moet een BV hebben (DGA-positie)
• Vermogen moet zakelijk gerechtvaardigd zijn (anders fiscale risico bij Belastingdienst)
• Bij liquidatie of dividend: nog VPB en/of box 2 betalen

Voor wie: DGA's met vermogen boven € 200.000 dat ze de komende 10+ jaar niet privé nodig hebben.

Niet voor wie: mensen zonder BV (en het oprichten ervan is duur en administratief), mensen die het geld op korte termijn nodig hebben.

---

Route 5: groene beleggingen

Hoe het werkt: beleggingen via erkende groenfondsen krijgen een aanvullende vrijstelling van € 26.715 per persoon (€ 53.430 fiscale partners) in 2026.

Effect: elke € 26.715 belegd in groenfondsen verlaagt je belastbare grondslag met dat bedrag. Box 3-besparing: ongeveer € 577 per jaar per persoon.

Voorwaarden:

• Beleggingen via erkende fondsen (lijst op Belastingdienst.nl)
• Rendement op groene beleggingen vaak iets lager dan markt (1-2% reëel onder vergelijkbare niet-groene fondsen)

Belangrijk: deze vrijstelling vervalt per 2028. Wie nog wil profiteren: dit jaar of volgend jaar maximaal benutten. Daarna verdwijnt deze route.

Voor wie: wie beleggingsruimte heeft en groene fondsen ethisch acceptabel vindt, en wie de actie vóór 2028 wil ondernemen.

---

Route 6: schulden boven drempel inboeken

Hoe het werkt: schulden boven € 3.800 per persoon (€ 7.600 fiscale partners) verlagen je box 3-grondslag.

Schulden die meetellen:

• Doorlopend krediet
• Persoonlijke leningen
• Studieschuld bij DUO
• Restschuld na woningverkoop
• Krediet bij familie of vrienden, mits formeel vastgelegd

Wat niet:

• Hypotheek op eigen woning (zit in box 1)
• Schulden onder de drempel

Effect: elke € 10.000 schuld boven drempel verlaagt je grondslag met € 10.000. Box 3-besparing afhankelijk van forfait, ongeveer € 100-€ 220 per jaar per € 10.000 schuld.

Belangrijk: dit is geen route om actief te volgen — je gaat geen schuld aan om box 3 te verlagen. Maar als je toch al een schuld hebt, zorg dat hij wordt meegenomen in de aangifte.

---

Route 7: tegenbewijsregeling

Hoe het werkt: bij werkelijk rendement lager dan forfaitair betaal je via OWR over werkelijk rendement.

Wanneer voordelig:

• Veel cash met lage rente (werkelijk rendement < forfait)
• Beleggingsjaar met negatief rendement (verlies)
• Tweede woning met laag huurrendement

Wanneer niet: in een gemiddeld of goed beursjaar met beleggingen.

Voor werkelijk rendement vs forfaitair: wanneer loont tegenbewijs is een aparte gids beschikbaar.

---

Een gecombineerd plan

Voor de meeste mensen is een combinatie van routes effectiever dan één enkele.

Voorbeeld: Stefan, 49, vermogen € 600.000, fiscale partners.

Vermogen verdeling: € 100.000 spaargeld, € 500.000 belegd. Hypotheek € 100.000 op eigen woning.

Box 3-aanslag onder huidige situatie: vermogen € 600.000 - vrijstelling € 118.714 = € 481.286 belastbaar. Berekend voordeel sparen + beleggen + pro-rata = ongeveer € 9.140 per jaar.

Route 1: jaarruimte € 5.000 per jaar in lijfrente. Effect: € 5.000 weg uit box 3, €5.000 belastbaar inkomen omlaag. Per jaar: ongeveer € 110 box 3-besparing + € 1.850 box 1-besparing = € 1.960.

Route 2: € 50.000 extra aflossen op hypotheek (uit spaargeld). Effect: € 50.000 weg uit box 3 (spaargeld), maar verlaagt ook hypotheekrente met € 2.050/jaar. Box 3-besparing: ongeveer € 250/jaar.

Route 3: jaarlijkse schenking € 6.713 × 2 kinderen = € 13.426. Effect: vermogen wordt jaarlijks € 13.426 lager. Box 3-besparing: ongeveer € 290 per jaar (cumulatief over jaren oplopend).

Route 5: € 53.430 in groene fondsen (zolang vrijstelling bestaat). Effect: € 53.430 vrijgesteld extra. Box 3-besparing: ongeveer € 1.155 per jaar tot 2028.

Totaal effect na 1 jaar van combineren: ongeveer € 3.655 minder box 3 + lagere box 1-belasting + lagere hypotheekrente. Plus structureel lagere grondslag voor de jaren erna.

---

Wat NIET te doen

Drie waarschuwingen.

Niet schulden aangaan om box 3 te verlagen. De rente op een persoonlijke lening (5-7%) is veel hoger dan de box 3-besparing.

Niet vermogen verstoppen via constructies. Belastingdienst is alert op kunstmatige route-keuzes. Houd het legaal en transparant.

Niet zonder berekening tegenbewijs aanvragen. In gemiddelde jaren leidt dit tot naheffing.

Heb jij voor jezelf al een box 3-verlagingsplan? Mail me welke routes je gebruikt en wat het oplevert. Ik verzamel cases om de praktijk te documenteren.

---

Wat de tool doet

Mijn VermogensPlanner toont wat elk van de zeven routes voor jouw situatie oplevert. Vier vragen, zeven scenario's. Stap 1 tot 3 zijn gratis.

Of bereken eerst je box 3-aanslag voor 2026 stap voor stap om je startpositie te bepalen.