Kennisbank Vermogensplanning

De 70%-regel — 70% van je laatste salaris — die veel adviseurs en pensioencalculators gebruiken, is voor de meeste Nederlanders van 2026 te hoog gegrepen. Voor tweeverdieners zonder hypotheek op pensioendatum ligt de werkelijke behoefte eerder op 55–65% van het laatste gezamenlijke bruto-inkomen. Dit komt omdat pensioenpremies en sociale lasten (8–12% van bruto loon) wegvallen, woon-werkkosten (gemiddeld €200–400/maand) verdwijnen, en de hypotheekaflossing stopt bij woningbezitters.

Voor tweeverdieners met een gezamenlijk bruto-inkomen van €100.000 die hypotheekvrij zijn, ligt de werkelijke behoefte op circa €3.500 netto/maand, terwijl de 70%-regel €4.700 netto suggereert — een verschil van meer dan €250.000 minder vermogen dat je hoeft op te bouwen. Gebruik drie maanden bankafschriften of het gratis Nibud-pensioenbudget voor een persoonlijke berekening.

Bereken je eigen pensioenbehoefte: www.mijnvermogensplanner.com

De 70%-regel stelt dat je op je pensioendatum 70% van je laatste brutosalaris nodig hebt om hetzelfde levenspeil te handhaven. De regel is afkomstig uit Amerikaans vakbondswerk van de jaren 60 en gebaseerd op vier aannames die voor de Nederlandse situatie van 2026 grotendeels niet meer kloppen: het kostwinnersmodel, een hypotheek die net voor pensioenleeftijd werd afgelost, kinderen die vroeg uit huis gingen, en stabiele inflatie.

In Nederland zijn tweeverdieners nu de norm. Op pensioenleeftijd vallen voor beide partners pensioenpremies en werkgerelateerde kosten weg, waardoor de werkelijke daling van uitgaven eerder 35–45% is dan 30%. Het werkelijk benodigde percentage ligt voor de meeste Nederlanders tussen 55% en 65%. Uitzondering: alleenstaanden met een grote hypotheek tot na pensioendatum zitten wél dichter bij 70%. Voor alle anderen leidt de 70%-regel tot te hoge schattingen — tot €80.000–€150.000 aan onnodig opgebouwd vermogen.

Stap 1: Bepaal je werkelijke uitgavenbehoefte op 67 via drie maanden bankafschriften, min wegvallende kosten (pensioenpremie, woon-werkverkeer, hypotheekaflossing), plus erbijkomende kosten (zorgkosten €50–150/maand, vrije tijd €200–500/maand).

Stap 2: Tel je AOW op — €1.637,57 bruto/maand voor alleenstaanden, €1.122,12 per persoon gehuwd (januari 2026).

Stap 3: Tel je werknemerspensioen op via mijnpensioenoverzicht.nl.

Stap 4: Corrigeer voor inflatie (bij 20 jaar tot pensioen en 1% koopkrachtverlies per jaar: −18%) en belasting (gemiddeld ~22% boven AOW-leeftijd voor middeninkomens).

Stap 5: Vertaal het resterende tekort naar het benodigde vermogen op pensioendatum: tekort per jaar × ~15,6 = benodigde pot op 67. Een reëel tekort van €850 bruto/maand vereist daarmee circa €159.000 eigen vermogen op pensioendatum.

De AOW-opbouw is gebaseerd op 50 referentiejaren tussen je 17e en 67e. Voor elk jaar dat je in die periode niet in Nederland verzekerd was, krijg je 2% korting op je definitieve AOW. Niet-verzekerd zijn betekent: niet in Nederland wonen of werken én geen Nederlandse premies afdragen.

Bij 8 buitenlandse jaren is de korting 16%. Op de alleenstaanden-AOW van €19.651 per jaar (2026) levert dat een jaarlijks verlies van €3.144 op — over 25 jaar pensioenhorizon een vermogensequivalent van circa €49.000. Check je verzekerde jaren via mijn.svb.nl.

Wie nog in het buitenland woont, kan de korting soms voorkomen via de vrijwillige AOW-verzekering van de SVB: de premie bedraagt 17,9% van je inkomen (max. circa €5.000–€6.000/jaar) en de regeling is toegankelijk als je korter dan 10 jaar geleden uit Nederland vertrok.

De jaarruimte voor 2026 bereken je met de formule:

Jaarruimte = 30% × (inkomen 2025 − €19.172 AOW-franchise) − 6,27 × Factor A

Voor ZZP'ers zonder werkgeverspensioen is Factor A nul, waardoor de berekening eenvoudig is: 30% van het inkomen boven €19.172. Het maximum voor 2026 is €35.589.

Bij een inkomen van €70.000 is de jaarruimte €15.248, wat bij aftrek tegen het 49,5%-tarief (schijf 3) een directe belastingbesparing van ruim €7.500 oplevert. De inleg moet vóór 31 december van het belastingjaar worden gestort in een lijfrente of bankspaarproduct. Populaire aanbieders zijn Brand New Day, Meesman en ASR.

Reserveringsruimte is de onbenutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar die je alsnog fiscaal aftrekbaar in één keer kunt inleggen. Het maximum voor 2026 is €42.753 (of 17% van je jaarinkomen als dat lager uitkomt).

Je berekent het door voor elk jaar van 2016 tot en met 2025 de beschikbare jaarruimte te berekenen en het werkelijk ingelegde bedrag af te trekken. De som van de onbenutte bedragen — gemaximeerd op €42.753 — is je reserveringsruimte.

Praktijkvoorbeeld: een ZZP'er van 45 met een inkomen van €80.000 die over tien jaar gemiddeld €7.000/jaar heeft laten liggen, kan in 2026 circa €42.753 aan reserveringsruimte en €18.250 aan reguliere jaarruimte inleggen — totaal ruim €61.000, met een belastingbesparing van circa €30.000 bij het 49,5%-tarief.

Er zijn vier concrete routes:

Route 1 — Lijfrente of banksparen via jaarruimte: De inleg is aftrekbaar in box 1 (37,56% of 49,5% belastingbesparing), het geld groeit belastingvrij en wordt bij uitkering belast tegen een lager tarief (~17,85% schijf 1 boven AOW-leeftijd).

Route 2 — Extra aflossen op de hypotheek: Bij een rente van 4% levert dit een gegarandeerd effectief rendement van circa 2,8% op, met direct lagere maandlasten in de pensioenfase.

Route 3 — Beleggen via een broker (box 3): Flexibel opneembaar, dus bruikbaar voor brugjaren vóór AOW, maar box 3 trekt jaarlijks 2–2,5% reëel rendement weg.

Route 4 — Langer doorwerken: Elk extra jaar levert dubbel op (meer opbouw + minder onttrekking), financieel veelal het meest effectief met een vermogenseffect van €65.000–€70.000 per jaar.

Stoppen op je 60e is voor tweeverdieners met substantieel vermogen en een goed werkgeverspensioen realistisch. De berekening kent twee periodes: brugjaren (60–67) en de pensioenfase (67+).

Voor de brugjaren van 7 jaar met een onttrekking van circa €60.000 bruto/jaar heb je op je 60e een contante waarde van circa €360.000 nodig (bij 4% reëel rendement). Totaal benodigde vermogen op je 60e bij een uitgavendoel van €4.000 netto/maand: ruwweg €415.000–€500.000.

Drie criteria voor haalbaarheid: minimaal €200.000–€300.000 opgebouwd vermogen op je 50e plus €1.000–€1.500/maand inleg daarna; werkgeverspensioen van minstens €1.500–€2.000 bruto/maand op 67; en een uitgavendoel van €2.500–€4.000 netto/maand.

De meeste mensen lezen het hoofdcijfer verkeerd. Drie correcties zijn nodig:

Correctie 1: Alle bedragen zijn bruto — trek 18–22% af.

Correctie 2: De bedragen zijn in vandaag-koopkracht, maar zonder inflatiecorrectie. Bij 20 jaar tot pensioen en 1% reëel koopkrachtverlies per jaar daalt de waarde met 18%.

Correctie 3: De website gaat ervan uit dat je tot pensioendatum bij dezelfde werkgever blijft met hetzelfde salaris.

Praktijkvoorbeeld: wie op zijn 47e €3.500 bruto/maand ziet, komt na belastingcorrectie (−22%) en inflatiecorrectie (−18% over 20 jaar) uit op circa €2.239 netto/maand in koopkracht van vandaag.

Pensioenfondsen verschillen op drie hoofdpunten: opbouwpercentage, indexeringsgeschiedenis en dekkingsgraad.

Het opbouwpercentage bepaalt hoeveel pensioen je per jaar opbouwt: ABP zit op circa 1,75% van het middelloon na franchise, sommige sectorale fondsen op 1,3–1,6%. Bij 35 opbouwjaren en €60.000 inkomen scheelt dat €7.350 bruto/jaar — €500 netto/maand voor de rest van je leven. Over 25 jaar pensioenhorizon is dat €60.000–€120.000 verschil.

Cumulatieve indexering van 2010 tot 2025: circa 5% (ABP) tot 12% (bpfBOUW), terwijl de werkelijke inflatie circa 30% bedroeg. Dekkingsgraad eind 2025: circa 105–110% (PMT) tot 130–135% (bpfBOUW).

De Wet toekomst pensioenen (Wtp), ingevoerd op 1 juli 2023, verandert het pensioenstelsel fundamenteel van defined benefit (DB) naar defined contribution (DC). In het nieuwe stelsel krijgt elke deelnemer een persoonlijke pensioenpot waarvan het eindbedrag afhankelijk is van beursrendementen.

De spreiding tussen pessimistisch en optimistisch scenario kan 30–35% bedragen: wie centraal €2.350 bruto/maand verwacht, kan in een slecht scenario op €1.650 uitkomen.

Invaardatums: PFZW op 1-1-2026, ABP en bpfBOUW op 1-1-2027. Alle fondsen moeten uiterlijk 1 januari 2028 zijn ingevaren. Pijler 3 (eigen aanvulling) wordt hierdoor nog belangrijker als stabiliserende factor.

Bij echtscheiding valt werknemerspensioen (pijler 2) onder de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (WVPS). De standaardregeling is verevening: de pensioenrechten opgebouwd tijdens het huwelijk worden 50/50 verdeeld. Alternatief is pensioenconversie: omzetting in een zelfstandig pensioenrecht bij het eigen fonds — vereist een actieve aanvraag binnen 2 jaar na scheiding.

Cruciale fout om te vermijden: het mededelingsformulier WVPS moet schriftelijk en binnen 2 jaar na scheiding bij het pensioenfonds worden ingediend, anders blijft het pensioen bij de oorspronkelijke deelnemer. Pensioen heeft vaak een contante waarde van €470.000–€625.000 en is daarmee vaak het waardevolste vermogen van een echtpaar.

De 4%-regel uit de Amerikaanse Trinity Study werkt niet rechtstreeks in Nederland, om drie redenen:

1. Box 3: In Nederland betaal je jaarlijks effectief 2,16% vermogensbelasting over belegde activa. Wie tegelijk 4% trekt en 2,16% box 3 betaalt, onttrekt 6,16% per jaar.
2. Wereldindex vs. S&P 500: De Trinity Study is gebaseerd op S&P 500-data; een wereldindex levert gemiddeld iets minder op.
3. AOW: Wie vanaf 67 AOW (€1.500–€2.500 netto/maand) ontvangt, heeft aanzienlijk minder vermogen nodig dan de 4%-regel suggereert.

Als alternatief geldt in Nederland een veiliger percentage van 3,2%, of een driepijler-model dat brugjaren, AOW en pensioenfase apart berekent.

De berekening bestaat uit twee delen: brugjaren (55–67, volledig uit eigen vermogen) plus de pensioenfase (67–90, aangevuld na AOW en werknemerspensioen).

• Tweeverdienersstel, €4.000 netto/maand behoefte: circa €640.000 op leeftijd 55
• Alleenstaande, €2.500 netto/maand behoefte: circa €374.000
• Laatkomer die pas op 48 begint (€18.000/jaar inleg): bereikt op 55 slechts circa €217.000 — onvoldoende voor 12 brugjaren

Cruciaal: op een vermogen van €800.000 bedraagt de jaarlijkse box 3-aanslag ruim €16.000 — meenemen in de berekening.

Bereken je eigen FIRE-datum: www.mijnvermogensplanner.com

De 25x-regel zegt: vermenigvuldig je gewenste jaaruitgaven met 25. Bij €36.000 per jaar kom je uit op €900.000. Voor Nederland klopt de uitkomst niet:

• Op €900.000 belegd vermogen bedraagt de box 3-aanslag al €18.151 per jaar
• De regel houdt geen rekening met AOW: wie vanaf 67 AOW en werknemerspensioen ontvangt, hoeft zijn eigen vermogen daarna veel minder te belasten

In een realistisch driefasenmodel (brugjaren + pensioenfase + zorgfase) heeft iemand met hetzelfde inkomensdoel en AOW ingerekend al genoeg aan circa €724.000 in plaats van €900.000 — bijna vijf jaar eerder stoppen.

Lean FIRE — sober budget van €1.500–€2.000 netto/maand. Benodigde vermogen op 55: circa €354.000. Gevoelig voor inflatie en onverwachte kosten.

Coast FIRE — zoveel ingelegd dat je vermogen zonder extra inleg doorgroeit naar je pensioendoel. Een 40-jarige met €213.500 bereikt bij 5% reëel rendement op 67 vanzelf een pot van €800.000.

Fat FIRE — €4.000+ netto/maand. Benodigde vermogen op 55: circa €690.000. Haalbaar voor tweeverdieners met hoog inkomen en lange opbouwperiode.

Barista FIRE — tussenvorm: gedeeltelijk gestopt, gedeeltelijk parttime werkend.

Vijf jaar eerder stoppen kost in twee opzichten meer vermogen:

1. Gemiste opbouw: Vijf jaar minder inleg plus vijf jaar minder rente-op-rente. Bij €3.000 inleg/maand en 5% reëel rendement scheelt dat al snel €515.000 in eindvermogen.
2. Extra brugjaren: Vijf jaar langer volledig uit eigen vermogen leven. Bij een behoefte van €3.500 netto/maand bedraagt dat extra circa €220.000 aan contante waarde.

Totaal extra benodigde vermogen: ruwweg €500.000–€555.000.

Box 3 belast in 2026 beleggingsvermogen met een effectief tarief van 2,16% per jaar (fictief rendement 6% × 36% belasting). Voor spaargeld is dat 0,46% (voorlopig forfait 1,28% × 36%).

Als je tegelijkertijd 4% trekt, houdt je op €500.000 slechts €874 netto/maand over. Geld dat in een lijfrente zit, valt buiten box 3 en ontkomt aan deze belasting.

Brugjaren zijn de jaren tussen je FIRE-leeftijd en de AOW-leeftijd (67). In die periode heb je geen pijler 1 of pijler 2; alles komt uit eigen vermogen.

Vier stappen:

1. Bepaal je netto behoefte per jaar

2. Verhoog dit met de geschatte box 3-aanslag (circa 2–2,5% van je vermogen op FIRE-datum)

3. Bereken de contante waarde bij 4% reëel rendement (bij 12 brugjaren is de factor 9,385)

4. Tel daar de contante waarde van je aanvullingsbehoefte in de pensioenfase bij op

Bij 12 brugjaren en €3.000 netto/maand is de contante waarde van de brugjaren al circa €422.000.

Ja, maar met andere keuzes. Het modale inkomen 2026 ligt op circa €47.500–€48.000 bruto per jaar (circa €3.000 netto/maand).

• Lean FIRE op 55 vereist circa €350.000–€480.000 — voor tweeverdieners die beide modaal verdienen en een spaarquote van 25–30% aanhouden, haalbaar
• Stoppen op 60 met een behoefte van €2.500 netto/maand is voor veel modaal-werkende huishoudens realistischer
• Coast FIRE op 50 is voor een alleenstaande modaal-inkomer haalbaar: wie van 35 tot 50 ruim €800/maand inlegt, heeft op 50 circa €270.000 — voldoende om zonder verdere inleg op 67 een pensioenpot van €619.000 te bereiken

Rekenvoorbeeld: 50-jarige, €350.000 vermogen, €1.200/maand inleg, behoefte €3.500 netto/maand.

Elk extra werkjaar levert gemiddeld circa €90.000–€100.000 extra marge op door meer inleg, meer groei en minder brugjaren.

Bij 4% reëel rendement en geen AOW:

Maar wie vanaf 67 AOW plus werknemerspensioen ontvangt, verandert het beeld fundamenteel: voor iemand die op 55 stopt met €4.000 netto/maand behoefte gaat het resterende eigen vermogen tot circa 87-jarige leeftijd mee.

De Regeling Vervroegde Uittreding (RVU) stelt werkgevers in staat werknemers eerder te laten stoppen zonder de RVU-pseudo-eindheffing te betalen.

Vrijgesteld drempelbedrag 2026: €2.357 bruto per maand (€28.284 per jaar), gedurende maximaal 36 maanden vóór de AOW-leeftijd van 67. Totaal maximaal: €84.852 bruto.

Pseudo-eindheffing boven het drempelbedrag: 57,7% in 2026, 64% in 2027, 65% in 2028 — een sterke prikkel om binnen het vrijgestelde maximum te blijven.

Voorwaarden: stoppen binnen 36 maanden vóór AOW; de werkgever of cao moet de regeling aanbieden. Er geldt geen wettelijk minimum aantal dienstjaren; specifieke cao's (bouw, zorg, transport, onderwijs) kunnen aanvullende sectorale eisen stellen.

Voor zelfstandigen en DGA's is de RVU vrijwel nooit beschikbaar.

De drie meest invloedrijke Nederlandse FIRE-stemmen zijn Mr FOB, Geldnerd en Robstuck.

Mr FOB schrijft al sinds 2014 over Lean FIRE: hoog sparen (60–70% spaarquote), minimaal leven, zo snel mogelijk stoppen. Geschikt voor wie bereid is grote offers te maken.

Geldnerd richt zich op tweeverdieners met kinderen die een comfortabel maar niet extreem leven nastreven, met spaarquotes van 30–50% en een Coast- of Standard FIRE-doel.

Robstuck focust op portefeuille-optimalisatie voor gevorderde beleggers en werkt data-gedreven.

De sterkste lessen: van Mr FOB dat uitgaven verlagen het benodigde vermogen sneller halveert dan inkomen verhogen; van Geldnerd dat een partner met dezelfde financiële mindset cruciaal is voor FIRE als gezin; van Robstuck om beslissingen op data te baseren, niet op vuistregels.

Ja. Wie op zijn 40e begint met €800/maand inleggen in een wereldindexfonds en 5% reëel rendement haalt, eindigt op zijn 67e met circa €390.000. Met een startkapitaal van €95.000 loopt dat door tot ruim €780.000.

De drie variabelen die bepalen wat je haalt: hoeveel je maandelijks inlegt, welk reëel rendement je behaalt, en hoe lang je tijdshorizon is. Pas vanaf je 55e wordt de afbouw naar een defensievere portefeuille écht relevant. De grootste valkuil voor late starters: te risicomijdend beleggen — 25 jaar is ruim voldoende om aandelenvolatiliteit op te vangen.

De vijf meest voorkomende valkuilen voor wie pas na zijn 40e begint:

1. Te risicomijdend beleggen — 25 jaar tijdshorizon is voldoende voor aandelenrisico
2. Lifestyle creep accepteren — bij elke salarisverhoging meteen een vast percentage extra inleggen
3. Pijler 3 niet benutten — jaarruimte laten liggen terwijl het werkgeverspensioen onvoldoende is
4. Paniekverkopen bij een koersdaling — precies het slechtste moment om te verkopen
5. Wachten op het perfecte instapmoment — wie wacht, mist gemiddeld de eerste 5–10% rendement

Remedie: elke maand een vast bedrag inleggen via dollar cost averaging, ongeacht de koers.

Ja. 50-plussers hebben drie voordelen: een hoger inkomen in de seniorfase, kinderen die vaker al uit huis zijn, en een hypotheek die grotendeels is afbetaald.

Bij €1.200/maand inleggen, een startkapitaal van €60.000 en 4% reëel rendement bouwt een 51-jarige in 17 jaar nog €426.652 op.

Drie beste strategieën: maximale jaarruimte plus reserveringsruimte benutten, extra aflossen op hypotheek, en een gemengde portefeuille met geleidelijke afbouw.

Bij €500.000 startvermogen en 4% reëel rendement:

Cruciaal: op €500.000 belegd vermogen betaal je circa €9.500 per jaar aan box 3 — bovenop je normale onttrekkingen. Wie daarnaast AOW en/of werknemerspensioen ontvangt, hoeft alleen het tekort te dekken en kan dan met hetzelfde vermogen vrijwel oneindig vooruit.

In 2022 stond de Nederlandse inflatie op 14,3% op jaarbasis. Wie dat jaar €100.000 op een spaarrekening had staan, hield nominaal €100.000 maar in koopkracht slechts €87.500 over. Cumulatief verloor wie gedurende 2022–2024 in cash zat zo'n 18–19% in koopkracht.

Praktische les: werk altijd met reëel rendement (nominaal min inflatie). Gebruik 2,5% als rekenwaarde voor inflatie. Pensioenfondsen indexeren gemiddeld maar 1–1,5% per jaar — reken niet op volledige compensatie vanuit pijler 2.

De meest praktische aanpak verdeelt je vermogen over zes doelgebonden potjes:

1. Noodbuffer — 3–6 maanden netto-uitgaven op een spaarrekening, nooit beleggen
2. Kortetermijndoelen (t/m 3 jaar) — vakantie, auto, verbouwing
3. Woning — aanbetaling of toekomstige verbouwing
4. FIRE/vroegpensioen-kapitaal — voor de brugjaren tussen stoppen en AOW
5. Pensioen via pijler 3 — lijfrente of banksparen, fiscaal het meest efficiënt
6. Speelgeld — hobby's of speculatieve investeringen, maximaal 5% van je totale vermogen

Door potjes fysiek te scheiden verdwijnt de twijfel bij elke uitgavenbeslissing.

Bij €800/maand inleg over 30 jaar:

• Spaarrekening (1,8% nominaal, −0,7% reëel): ~€256.000 netto in 2026-koopkracht
• Wereldindexfonds (5% reëel rendement, na box 3): ~€608.000
• Verschil: meer dan €350.000 bij exact dezelfde maandelijkse inleg

Wie via pijler 3 (lijfrente) belegt in datzelfde indexfonds, betaalt geen box 3 én krijgt elk jaar belastingteruggave van 37–49,5%. Sparen op een termijn van 30 jaar is gegarandeerd koopkrachtverlies.

Ja, maar alleen via vier specifieke routes:

Route 1 — Hypotheekvrij wonen: Geen woonlasten in de pensioenfase bespaart €800–1.500/maand, wat neerkomt op circa €187.000 minder benodigd vermogen over 25 jaar.

Route 2 — Verkleinen: Grote woning verkopen, kleiner appartement kopen en het verschil (vaak €100.000–200.000) vrij beleggen.

Route 3 — Overwaardehypotheek: Geld ophalen tegen je hypotheekvrije woning.

Route 4 — Omkeerhypotheek: De bank keert je periodiek geld uit; schuld groeit en wordt pas bij overlijden of verkoop afgelost.

Gevaarlijk is uitsluitend op het huis vertrouwen zonder vrij vermogen: het is niet liquide.

Vier hoofdstrategieën:

1. Jaarlijkse standaardvrijstelling: €6.908 per kind per jaar in 2026 — voor twee ouders met twee kinderen is dat €27.632 per jaar overdraagbaar zonder schenkbelasting
2. Eenmalige verhoogde vrijstelling (kind 18–40 jaar): €33.129 vrij besteedbaar, of €69.009 voor een dure studie
3. Papieren schenking (schuldigerkenning): op papier schenken terwijl het geld bij jou blijft, met jaarlijks 6% rente aan het kind
4. Erfbelasting: kinderen betalen in 2026 10% over de eerste €158.669 boven de vrijstelling van €26.230, daarboven 20%

Optimale aanpak: combineer alle vier routes en benut de jaarlijkse vrijstelling elk jaar consequent.

Voor wie op 22 jaar begint te werken en 35% van zijn netto-inkomen spaart en belegt: ja. Een software engineer met €2.500 netto/maand die €875/maand inlegt bij 5% reëel rendement heeft op zijn 30e circa €102.000.

De werkelijke waarde zit in de aanlooptijd voor rente-op-rente:

- Met €100.000 startkapitaal op 30 + €850/maand inleg tot 65: €1.473.000

- Zelfde inleg pas vanaf 30, geen startkapitaal: €921.000

- Verschil: €552.000 — puur het effect van vroeg beginnen

De grafiek klopt nominaal, maar niet in koopkracht. Een veelgetoonde berekening laat zien hoe €100/maand bij 8% rendement over 40 jaar uitgroeit tot meer dan €1 miljoen. Nominaal klopt dat. Maar:

• Na 2,5% inflatie: €415.000 in koopkracht van nu
• Na box 3-belasting en inkomstenbelasting bij uitkering: ~€270.000 — minder dan de helft

Correctieregel: vermenigvuldig je jaarlijkse inleg met de groeifactor 2,2 voor 30 jaar bij 4% reëel — dat geeft een realistisch eindbedrag in koopkracht van vandaag.

Bij verkoop van een BV of aandelen betaal je in 2026 box 2-belasting: 24,5% over de eerste €68.843 per persoon en 31% over het meerdere. Bij een netto verkoopwinst van €1.350.000 voor een gehuwd paar resulteert dat in circa €410.000 belasting — netto resteert dan €940.000.

Vier routes met die opbrengst:

1. Storten in lijfrente (buiten box 3, aftrekbaar als je nog inkomen hebt)

2. Een tweede onderneming opstarten

3. Gestructureerd beleggen via dollar cost averaging over 12–24 maanden

4. Vastgoed kopen

Drie veelgemaakte fouten: geld jarenlang op een spaarrekening laten staan (reëel verlies van circa €14.000/jaar op €1 miljoen), direct 100% in aandelen instappen, en de psychologische loslating van de ondernemersidentiteit onderschatten.

De Belastingdienst hanteert een vijfstappenmethode met een pro-rata vrijstelling:

Stap 1: Tel al je bezittingen op peildatum 1 januari op.

Stap 2: Pas de heffingsvrije voet toe — €59.357 voor alleenstaanden, €118.714 voor fiscale partners.

Stap 3: Bereken het fictieve voordeel per categorie: spaargeld 1,28% (voorlopig 2026), beleggingen en crypto 6%.

Stap 4: Pas de vrijstelling pro-rata toe. Formule: aandeel boven vrijstelling = (totaal vermogen − vrijstelling) ÷ totaal vermogen; belastbaar voordeel = berekend voordeel × dat aandeel.

Stap 5: Reken 36% tarief over het belastbare voordeel.

Bij €250.000 belegd levert dit een aanslag op van circa €4.118 per jaar.

De meest gemaakte fout is het rechtstreeks aftrekken van de vrijstelling van het vermogen, in plaats van de pro-rata-methode te gebruiken.

Een tweede veelgemaakte fout: bij gemengd vermogen (sparen en beleggen) beide categorieën samenvoegen tegen één forfait. In 2026 geldt voor spaargeld 1,28% (voorlopig) en voor beleggingen 6% — een verschil van €4.720 fictief inkomen per €100.000, wat neerkomt op circa €1.699 belastingverschil. Deze fout kan per persoon €200–€500 per jaar kosten.

Sinds 2025 mag je bij de Belastingdienst tegenbewijs leveren als je werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire fictieve rendement (Opgaaf Werkelijk Rendement — OWR).

Dit loont in drie situaties:

1. Een beleggingsjaar met negatief rendement — bij −18% beursdaling op €500.000 is het werkelijke rendement sterk negatief, terwijl het forfait circa €8.700 belasting opleverde

2. Spaargeld bij een bank met rente onder 1,28% (het voorlopige forfait voor 2026)

3. Vastgoed met een laag huurrendement

In een gemiddeld of goed beursjaar is tegenbewijs voor beleggers vrijwel nooit voordelig.

In 2026: spaargeld 1,28% forfait (voorlopig), beleggingen 6%. Effectief belastingverschil: circa 1,70% van het vermogen per jaar ((6% − 1,28%) × 36%).

Toch is beleggen ondanks de hogere aanslag voor lange-termijn-beleggers gunstiger: netto rendement na belasting ligt nog altijd aanzienlijk hoger dan op spaargeld. Box 3 is een rem op rendement, geen reden om niet te beleggen.

Schenkingen verlagen ook je box 3-grondslag op 1 januari van het jaar erna. Een koppel dat vóór 31 december jaarlijks schenkt aan elk van twee kinderen, verlaagt de gemeenschappelijke grondslag met €27.632.

Aangifte schenkbelasting moet binnen twee maanden na het kalenderjaar worden ingediend — ook als er geen belasting verschuldigd is.

Bitcoin en alle andere cryptocurrencies vallen onder 'overige bezittingen' in box 3 — dezelfde categorie als beleggingen, vastgoed en edelmetalen. Het forfait bedraagt 6% in 2026, belast tegen 36% tarief — effectief 2,16% van je crypto-waarde per jaar.

Bepalend is de koers op 1 januari van het belastingjaar (00:00 uur). Bewaar altijd een schermafbeelding van de koers op 1 januari als bewijslast. Bij een sterk dalend cryptojaar is de tegenbewijsregeling (OWR) voordelig: over werkelijk verlies betaal je geen belasting.

Inleg in lijfrente is aftrekbaar tegen je huidige belastingschijf — bij schijf 3 (49,5%) levert €10.000 inleg direct €4.950 belastingbesparing op. Uitkering later tegen schijf 1 (~17,85% boven AOW-leeftijd) maakt het verschil nog groter. Over 20–30 jaar loopt het cumulatieve verlies van het niet benutten van de jaarruimte op tot €100.000–€250.000.

1. Lijfrente of banksparen — verplaats vermogen van box 3 naar pijler 3; verlaagt grondslag én levert belastingaftrek op
2. Extra aflossen op je hypotheek — de eigen woning valt in box 1, aflossen verplaatst vermogen buiten box 3
3. Jaarlijks schenken aan kinderen — €6.908 per kind per jaar (2026)
4. Vermogen in een BV — alleen voor DGA's; BV-vermogen kent geen jaarlijkse box 3-aanslag
5. Groene beleggingen — aanvullende vrijstelling van €26.715 per persoon (vervalt per 2028)
6. Schulden boven de drempel meerekenen — schulden boven €3.800 per persoon drukken de grondslag
7. Tegenbewijsregeling (OWR) — bij werkelijk rendement lager dan forfaitair

Als ZZP'er heb je vijf pensioenroutes:

Route 1 — Jaarruimte via lijfrente of banksparen: Tot 30% van je inkomen boven €19.172 aftrekbaar storten, maximum €35.589 in 2026.

Route 2 — Banksparen: Fiscaal identiek aan lijfrente, maar via een bank en doorgaans goedkoper in kosten.

Route 3 — FOR (Fiscale Oudedagsreserve): Per 1 januari 2023 afgeschaft. Nieuwe opbouw is niet meer mogelijk.

Route 4 — Privé beleggen (box 3): Geen aftrek vooraf, wel volledig flexibel opneembaar — bruikbaar voor brugjaren.

Route 5 — Bedrijfsverkoop: Onderneming opbouwen tot marktwaarde en bij pensioen verkopen.

Wie geen van de routes benut, heeft op pensioendatum alleen AOW: circa €1.300 netto/maand voor een alleenstaande.

Als directeur-grootaandeelhouder (DGA) betaal je belasting in drie lagen:

VPB (over BV-winst):

- 19% over de eerste €200.000 winst

- 25,8% daarboven

Salaris (box 1):

- t/m €38.883: 35,75%

- €38.883 – €78.426: 37,56%

- boven €78.426: 49,5%

Dividend (box 2):

- 24,5% tot €68.843 per persoon (€137.686 voor fiscale partners samen)

- 31% daarboven

De gecombineerde druk VPB + box 2 voor dividend uit winst belast op 19% bedraagt 38,8% tot de lage box 2-grens. Vuistregel: salaris minimaal €38.883, maximaal rond €78.000, de rest als gespreid dividend tot de lage box 2-grens.

De gebruikelijk-loon-regeling verplicht DGA's zichzelf een minimuminkomen uit te keren. In 2026 is de norm €58.000 bruto per jaar.

De Belastingdienst hanteert het hoogste van drie criteria: de vaste norm van €58.000, 75% van het marktconforme salaris voor vergelijkbare functies, of het hoogste loon dat een werknemer in dezelfde BV ontvangt.

Afwijken naar beneden is toegestaan in drie situaties: structureel onvoldoende winst (aantoonbaar via jaarrekening), deeltijdwerk (pro-rata), of bij startende ondernemers in de eerste drie jaar.

Pensioen in eigen beheer (PEB) was een regeling waarmee DGA's tot 1 juli 2017 pensioen konden opbouwen via hun eigen BV. Per die datum is nieuwe opbouw onmogelijk.

DGA's met een bestaande PEB-pot kregen in 2017–2019 drie keuzes:

1. Afkopen tegen een eenmalig verlaagd tarief

2. Omzetten naar een Oudedagsverplichting (ODV)

3. De pot ongewijzigd laten staan

In 2026 zijn de overgangsopties gesloten. Een PEB of ODV is een verplichting van de BV: je kunt de BV niet liquideren zonder deze pot eerst af te handelen.

De Oudedagsverplichting (ODV) is een pensioenvorm die in 2017–2019 is ontstaan als vervanging voor het pensioen in eigen beheer. De BV heeft een verplichting aan de DGA om vanaf de AOW-leeftijd gedurende 20 jaar een jaarlijkse uitkering te doen.

De ODV-pot wordt jaarlijks opgewaardeerd met de ODV-rente, gekoppeld aan het u-rendement van het voorgaande kalenderjaar. Voor 2026 bedraagt dit 2,593% (gebaseerd op het gemiddelde u-rendement over 2025).

Op de pensioendatum wordt de pot gedeeld door 20 om de jaarlijkse uitkering te bepalen. Een pot van €250.000 op leeftijd 67 levert een uitkering van €12.500 per jaar, belast als loon in box 1.

Drie routes bij BV-liquidatie met een openstaande ODV:

Route 1 — Eenmalige uitkering: De volledige pot wordt als loon in box 1 belast in het jaar van liquidatie. Bij een pot van €300.000 plus een normaal salaris loopt de gecombineerde belastingdruk op tot 50–60% — netto slechts €120.000–€150.000 over.

Route 2 — Omzetting naar externe lijfrente: Geen directe belastingclaim; uitkering over 20 jaar in box 1 tegen circa 18–22% effectieve belasting. Op een pot van €300.000 levert dit netto €230.000–€250.000 op — tot €130.000 meer dan route 1.

Route 3 — BV in stand houden: ODV-uitkeringen lopen 20 jaar door, daarna wordt de lege BV geliquideerd.

Vermogen in de BV laten staan heeft een belangrijk fiscaal voordeel: er is geen jaarlijkse box 3-aanslag. Privévermogen van €500.000 wordt jaarlijks belast met gemiddeld €9.500–€12.000 aan box 3-heffing; over 20 jaar loopt dat op tot €220.000–€270.000 aan belasting.

BV-vermogen betaalt alleen vennootschapsbelasting op gerealiseerde winst. Het voordeel is het grootst bij lange beleggingshorizonnen (15+ jaar) en als je dividenduitkeringen kunt spreiden over meerdere jaren tegen het lage box 2-tarief van 24,5%.

Op je 50e heb je nog 17 jaar tot de AOW-leeftijd — genoeg voor een substantiële inhaalslag.

Krachtigste eerste stap: reserveringsruimte benutten — tot €42.753 in 2026, gecombineerd met de reguliere jaarruimte van dat jaar (bij €75.000 inkomen: €16.700) = eenmalig ~€59.000 aftrekbaar storten. Belastingbesparing bij 49,5%-tarief: bijna €29.000 direct terug op de aangifte.

Daarna 17 jaar reguliere inleg. Elke vijf jaar uitstel kost gemiddeld €300.000–€400.000 aan eindvermogen.

Bij verkoop van aandelen van een BV valt de verkoopwinst in box 2 (aanmerkelijk belang):

- 24,5% over de eerste €68.843 per persoon

- 31% over het meerdere

Rekenvoorbeeld: verkoopwinst €1.350.000, twee fiscale partners:

- €137.686 tegen 24,5% = €33.733

- Resterende €1.212.314 tegen 31% = €375.817

- Totaal box 2-belasting: ~€409.550 — netto over: ~€940.450

Drie fiscale voorbereidingsstrategieën:

Strategie 1 — Dividend uitkeren vóór de verkoop: Door jaarlijks dividend te nemen tot de lage box 2-grens (€137.686 voor fiscale partners samen), verlaag je de belastbare verkoopwinst.

Strategie 2 — ODV afhandelen vóór de verkoop: Omzetting naar externe lijfrente, zodat de BV vrij is om te liquideren zonder belastingclaim.

Strategie 3 — Stakingslijfrente (voor eenmanszaak/VOF): Maximale inleg afhankelijk van leeftijd ten opzichte van AOW-leeftijd:

- ≤5 jaar vóór AOW of arbeidsongeschikt: €566.197 (2025-bedrag)

- ≤15 jaar vóór AOW: €283.110

- Overige gevallen: €141.564

De belasting wordt uitgesteld naar de uitkeringsfase, doorgaans in schijf 1.

Dollar Cost Averaging (DCA) is een strategie waarbij je een vast bedrag op vaste momenten in Bitcoin koopt, ongeacht de koers. Bij dalingen koop je automatisch goedkoper, bij stijgingen duurder — je gemiddelde instapprijs egaliseer je zo over de tijd.

Bij een stijgende markt is lump-sum instappen statistisch beter, maar bij Bitcoin met zijn extreme volatiliteit (50–100% per jaar) werkt DCA psychologisch en financieel beter dan een lump-sum voor de meeste beleggers. De sleutelfout: stoppen tijdens een daling — precies dan zit het voordeel van de methode.

Maximum aanbevolen allocatie voor pensioendoeleinden: 5% van je totale pensioenvermogen.

Nee. In 2026 worden Bitcoin en aandelen bij een reguliere broker in box 3 op exact dezelfde manier belast. Beide vallen onder 'overige bezittingen' met een forfaitair rendement van 6% en een belastingtarief van 36% — effectieve heffing: 2,16% per jaar over de waarde op 1 januari.

Spaargeld heeft een veel lager forfait (1,28% voorlopig 2026, effectief 0,46%). Er is fiscaal geen voor- of nadeel van Bitcoin ten opzichte van aandelen. Het echte verschil zit in het risico-rendementsprofiel: wereldindex gemiddeld 5–7% reëel met 15–20% volatiliteit; Bitcoin veel hogere historische rendementen maar ook maximale dalingen van 85%.

De aanbevolen allocatie voor de meeste Nederlanders: maximaal 5% van het pensioenvermogen. Bij €200.000 pensioenvermogen is dat maximaal €10.000 in BTC.

Bij 5% allocatie: bij +1000% BTC-stijging groeit de pensioenpot met +50%; bij totaalverlies daalt hij met −5%. Conservatieve beleggers en mensen die hun pensioendatum naderen (binnen 10–20 jaar) houden beter aan 1–2%.

Bij een doelallocatie van 5% Bitcoin gelden twee triggers:

• Stijging: als Bitcoin door koersstijging boven 7–8% van je portefeuille uitkomt → verkoop een deel en herbeleg in aandelen of cash
• Daling: als Bitcoin onder de 3% van de portefeuille zakt → koop bij om terug naar 5% te komen

Dit principe dwingt je automatisch om goedkoop te kopen en duur te verkopen. Pas de allocatie nooit aan op basis van nieuwscyclus of hype — alleen op basis van de verhouding in je totale vermogen.

Nee, niet op basis van historische data. In de Nederlandse inflatieperiode 2022–2024 (cumulatief 18–19% inflatie) daalde Bitcoin in 2022 met −65%, terwijl goud cumulatief +43% nominaal steeg.

In theorie zou Bitcoin door zijn vaste maximale aanbod van 21 miljoen munten bescherming moeten bieden, maar in de praktijk reageert de koers sterk op rentestand, risicotolerantie en regulering — niet primair op inflatie.

Voor pensioenplanning: combinatie van 2–3% goud en 2–3% Bitcoin als alternatieve allocatie van maximaal 4–6% van het pensioenvermogen.

• Tot circa €5.000: exchange acceptabel, bij voorkeur een Nederlandse aanbieder (bijv. Bitvavo)
• Boven €10.000: exchange niet aanbevolen voor pensioendoeleinden

Het fundamentele principe: bij een exchange heb jij geen eigendom van de private keys. Bij faillissement — zoals in 2022 bij FTX — kan je Bitcoin verloren gaan of langdurig geblokkeerd raken.

Voor wie substantieel vermogen in Bitcoin aanhoudt: zelfbewaring via een hardware wallet (Ledger, Trezor, BitBox). Bewaar de recovery phrase op een metalen plaat (zoals CryptoSteel) op twee aparte fysieke locaties.

Bitcoin verdwijnt voorgoed als erfgenamen geen toegang hebben tot de recovery phrase of hardware wallet.

Aanbevolen aanpak:

1. Leg schriftelijk vast via de notaris (als onderdeel van testamentinstructies) waar de Bitcoin zich bevindt en hoe de procedure werkt

2. Schrijf de recovery phrase niet in het testament zelf (dat maakt het publiek toegankelijk bij notariële openbaarmaking) — beschrijf alleen de locatie

3. Voor bedragen boven €50.000: een multi-signature (multisig) setup is ideaal — erfgenamen krijgen na overlijden via testament-uitvoerder of notaris één sleutel vrijgegeven

Het hangt af van de tijdshorizon:

• Privé (box 3): effectief 2,16% per jaar over de waarde
• In een BV: geen jaarlijkse box 3-aanslag, maar bij verkoop VPB (19–25,8%) op winst + box 2 (24,5–31%) bij dividenduitkering — cumulatief 38–49% over de gerealiseerde winst

Bij een korte tot middellange horizon is privé aanhouding vrijwel altijd goedkoper. De BV-route wordt interessanter bij een horizon van 20+ jaar (cumulatieve box 3 loopt dan sterk op), of als de wet werkelijk rendement per 2028 doorgaat — want dan wordt privé zwaarder belast op ongerealiseerde koerswinsten.

Als de wet werkelijk rendement per 2028 wordt ingevoerd, verdwijnt het forfaitaire stelsel. Voor Bitcoin betekent dit: belasting over de werkelijke koerswinst, ook over ongerealiseerde winst — jaarlijks, ook als je niets verkoopt.

Bij een sterk stijgende Bitcoin-koers: substantiële jaarlijkse belastingaanslagen zonder liquiditeitsmoment. Bij een dalende koers: de belastingdruk kan lager uitvallen.

De invoering van deze wet is nog niet zeker — eerder geplande data (2025, 2027) zijn al meerdere keren uitgesteld. Verstandig: nu twee scenario's doorrekenen.

Doorrekenen via: www.mijnvermogensplanner.com

Mijn VermogensPlanner (www.mijnvermogensplanner.com) berekent:

- AOW inclusief korting bij niet-verzekerde jaren

- Werknemerspensioen via mijnpensioenoverzicht.nl-cijfers

- Lijfrente en banksparen met jaarruimte-berekening

- Box 3-aanslag per jaar tot pensioendatum via de pro-rata-methode

- Inflatiecorrectie voor reële koopkracht

- Monte Carlo-simulaties met honderden scenario's

In de geavanceerde modus: multi-BV, holdingstructuren, jaar-events (bedrijfsverkoop, erfenis, schenking), drie belastingstelsels en een emigratie-module. Dit dekt alles wat een gewone financieel adviseur doet, voor 1–2% van de prijs.

Een vermogensplanningstool volstaat voor het overgrote deel van de Nederlanders. Een adviseur is alleen nodig in drie concrete situaties:

1. Notarieel-juridisch maatwerk — testament voor samengesteld gezin, erfrechtelijke afspraken bij vermogen boven €1 miljoen

2. Lopend juridisch geschil — scheiding met conflict, procesvoering bij de Belastingdienst over historische box 3-jaren

3. Psychologische begeleiding bij grote financiële beslissingen

Fiscale of notariële expertise inhuren voor één gericht uur (€150–€250) om tool-uitkomsten te valideren is veelal goedkoper en effectiever dan een volledig adviestraject.

1. AOW-leeftijd op 65 zetten — in 2026 is die al 67; stijgt vanaf 2028 naar 67+3 maanden
2. Brutobedrag op mijnpensioenoverzicht.nl als netto interpreteren — het werkelijke netto ligt 20–30% lager
3. Inflatie negeren — bij 2,5% inflatie en 1,5% indexering verliest een vast pensioen 1% koopkracht per jaar, −16,5% over 18 jaar
4. Box 3 niet meenemen in de 4%-berekening — box 3 draagt per jaar circa 2,16% af van het belegd vermogen
5. Aannemen dat het salaris gelijk blijft tot pensioendatum — baanwissels, ZZP-stap of parttime werken beïnvloeden de prognose sterk

Sinds 2020 zijn de fiscale regels zo complex geworden dat een zelfgebouwd Excel-bestand vrijwel zeker fouten bevat:

- Box 3 hanteert nu drie forfaits en een verplichte pro-rata-methode (ingevoerd 2023)

- De AOW-leeftijd schuift jaarlijks op

- Pensioenfondsen stappen over van gegarandeerde uitkeringen naar variabele persoonlijke potten (Wtp)

Bij gemengd vermogen kan de pro-rata-berekening in box 3 tot €200–€500 per jaar afwijken van de vereenvoudigde Excel-methode. Over 20 jaar loopt de onderschatting door verouderd Excel op tot meer dan €2.500.

De geavanceerde modus is bedoeld voor de 20% van de Nederlanders met een complexere vermogenssituatie. Je hebt 'm nodig als je aan twee of meer van deze criteria voldoet:

• Je hebt een holdingstructuur of meerdere BV's
• Je hebt een diverse portefeuille met meer dan twee categorieën (spaargeld, indexfonds, individuele aandelen, crypto)
• Je hebt grote toekomstige gebeurtenissen die je wilt modelleren op een specifiek jaar (bedrijfsverkoop, erfenis, schenking)
• Je wilt voorbereid zijn op de overgang naar het box 3-stelsel van werkelijk rendement in 2028

In een concrete casus (DGA met holding, twee dochter-BV's en privévermogen) kan het verschil in prognose uitkomen op bijna €930 netto per maand meer dan bij standaardmodellering.

1. Pensioen valt lager uit dan verwacht — mijnpensioenoverzicht.nl toont vandaag-euro's zonder inflatiecorrectie. "€3.500 bruto" kan in koopkracht van vandaag slechts €2.345 zijn.
2. Het pensioengat is groter dan gedacht — vaak 30–50% groter dan mensen geschat hadden
3. Ze hebben minder lang dan gedacht — een tool rekent met een kans op leven tot 90, 95 of zelfs 100 jaar
4. De positieve verrassing — voor 30–40% van de gebruikers blijkt dat AOW plus pijler 2 plus huidig vermogen ruim voldoende is

In een doorgerekende casus (52-jarige, gehuwd, €3.500 netto/maand gewenste besteding, AOW en werknemerspensioen vanaf 67) is er op zijn 58e €538.891 nodig:

- €438.685 voor de brugjaren van 58 tot 67 (inclusief box 3-aanslag)

- €100.207 voor het tekort in de pensioenfase van 67 tot 90

Bij 3% reëel rendement in plaats van 5% ontstaat een tekort van circa €30.000. Oplossingen: één jaar langer werken of de maandelijkse besteding iets verlagen.

Bereken je eigen situatie: www.mijnvermogensplanner.com

Het beste moment is nu. Bij 5% reëel rendement kost elk jaar uitstel circa 5% van je eindbedrag op pensioendatum. Op een doel van €600.000 is dat €30.000 per jaar uitstel.

Het minimale werkende plan bevat vier onderdelen:

1. Je geboortejaar en gewenste pensioenleeftijd

2. Je huidige inkomen en vermogen per categorie

3. Hoeveel je per maand kunt inleggen

4. Wat je netto per maand wilt besteden na pensionering

Per leeftijdsfase verandert de prioriteit: in de twintig het fundament (noodbuffer en eerste belegging), in de dertig structuur (jaarruimte, pijlers in kaart), in de veertig het gat kwantificeren, in de vijftig fijnstellen en brugjaren-strategie bepalen.

Een werkzaam financieel plan bestaat uit negen onderdelen:

1. Huidige situatie — gezinssamenstelling, pensioenfondsen, inkomensbron
2. Huidig vermogen per categorie per 1 januari
3. Inkomen en uitgaven inclusief spaarquote
4. Doelen op drie tijdshorizonten (kort, middellang, lang)
5. Vijf doorgerekende scenario's — centraal, optimistisch, pessimistisch, beurscrash op slecht moment, vroeg overlijden partner
6. De drie pensioenpijlers in detail met bruto-netto- en inflatiecorrectie
7. Concreet actieplan met bedragen, datums en automatische acties
8. Risicobeheersing voor arbeidsongeschiktheid, overlijden partner en zorgkosten
9. Herzieningsdatums — jaarlijks in januari, plus bij elke levensgebeurtenis

De 4%-regel houdt geen rekening met de Nederlandse box 3-belasting. In 2026 trekt box 3 jaarlijks effectief 2,16% van het belegd vermogen.

Bij €750.000 belegd: box 3-aanslag ruim €14.000/jaar + 4%-opname van €30.000 = effectief bijna €45.000 per jaar uit het vermogen. Daarmee raakt het vermogen veel sneller uitgeput dan de Trinity Study voorspelde — die uitging van een markt zonder jaarlijkse vermogensbelasting.

De juiste vergelijking kijkt naar de netto privé-impact in euro's.

BV-route: Bijtelling-IB (22% cataloguswaarde brandstofauto × IB-tarief 49,5%) + BTW-correctie privégebruik (2,7% cataloguswaarde/jaar, eerste 5 jaar) + box 2-gateway bij dividenduitkering (24,5% gaat weg).

Voor reguliere brandstofauto's tussen €40.000 en €80.000 cataloguswaarde is privé vrijwel altijd voordeliger.

Vier uitzonderingen: elektrische auto's onder €30.000 cataloguswaarde (18% bijtelling), waterstofauto's (18%), youngtimers (35% over dagwaarde), en marge-auto's (BTW-correctie 1,5% in plaats van 2,7%).

Per 1 januari 2026 (bruto per maand):

- Alleenstaanden: €1.637,57

- Gehuwden/samenwonenden per persoon: €1.122,12

- Vakantiegeld alleenstaanden: €106,55/maand (uitbetaald in mei)

- Vakantiegeld gehuwden: €76,10/persoon/maand

AOW-leeftijd in 2026: 67 jaar.

Elk jaar niet verzekerd tussen 17e en 67e kost 2% van het volledige AOW-bedrag.

Vanaf 1 januari 2028 stijgt de AOW-leeftijd naar 67 jaar en 3 maanden.

Vanaf 2028 is een overgang gepland naar belasting op werkelijk rendement: belasting over ontvangen rente, dividenden en huurinkomsten, maar ook over niet-gerealiseerde koerswinsten — jaarlijks, ook zonder verkoop.

• Voordeel voor spaarders: betalen alleen over werkelijk ontvangen rente
• Nadeel voor beleggers in stijgende markten: jaarlijkse belasting op papieren winst

De wet is nog niet door de Eerste Kamer aangenomen; eerder geplande data (2025, 2027) zijn al meerdere keren uitgesteld. Verstandig: nu twee scenario's doorrekenen — één met het huidige forfait, één met werkelijk rendement per 2028.

Vijf onderdelen moeten kloppen:

1. Alle spaargelden per 1 januari op peildatum, inclusief online banken en cash bij brokers
2. Beleggingen tegen marktwaarde per 1 januari, inclusief crypto, RSU's en niet-beursgenoteerde aandelen
3. Tweede woning op WOZ-waarde minus hypotheekrestschuld
4. Schulden boven de drempel van €3.800 per persoon (doorlopend krediet, studielening, persoonlijke leningen)
5. Vrijstellingen correct toepassen — €59.357 heffingsvrij per persoon, plus €26.715 voor groene beleggingen (t/m 2027)

De meest gemaakte fout: de vrijstelling rechtstreeks van het vermogen aftrekken in plaats van pro-rata toepassen op het berekende voordeel.

Vier tijdgevoelige acties:

1. Jaarruimte benutten — berekenen en vóór 31 december storten in een lijfrente of banksparen
2. Schenken aan kinderen — vóór 28 december (bankoverboekingen hebben soms 1–2 dagen vertraging)
3. Boetevrije extra aflossing op de hypotheek doen
4. Voorlopige aanslag IB controleren via Mijn Belastingdienst en aanpassen als de werkelijkheid afwijkt

Om de box 3-grondslag voor 1 januari van het volgende jaar te verlagen: schenken vóór 28 december, storten in lijfrente vóór 31 december, en extra aflossen op de hypotheek.

1. Noodbuffer aanvullen tot zes maanden netto-uitgaven op een snel-toegankelijke rekening
2. Jaarruimte volledig benutten vóór 31 december (voor ZZP'er met €75.000 inkomen circa €16.700)
3. Schriftelijk financieel plan opstellen of bijwerken in januari op basis van 1-januari-cijfers
4. Spaarquote verhogen met 5 procentpunten (bij €4.000 netto-inkomen is dat circa €200/maand extra inleg)
5. Één concreet vermogensdoel met een specifiek bedrag en datum, zoals €200.000 op de beleggingsrekening per 1 januari van het volgende jaar

Koppel elk doel aan een automatische maandelijkse handeling.