Bitcoin in box 3: hoe wordt crypto belast in 2026?

Crypto valt onder 'overige bezittingen'

Voor de Belastingdienst is Bitcoin (en andere crypto) een 'overige bezitting' in box 3. Dezelfde categorie als beleggingen, vastgoed (anders dan eigen woning), kunst en edelmetalen.

Dat betekent: forfait 6% in 2026, tegen 36% tarief. Effectief 2,16% van vermogen per jaar aan box 3-belasting.

---

De peildatum-regel

Box 3-belasting wordt berekend over je vermogen op 1 januari van het belastingjaar.

Voor 2026: vermogen op 1-1-2026 telt voor de aangifte 2026 (in te dienen in 2027).

Wat dit voor crypto betekent:

De koers op 1-1-2026 wordt vastgesteld als jouw vermogenswaarde voor heel 2026, ongeacht hoe de koers daarna beweegt.

Voorbeeld:

Op 1-1-2026 bezit Tom 0,5 BTC, op die datum waard € 50.000.

Forfait: € 50.000 × 6% = € 3.000 fictief inkomen.

Stel BTC stijgt naar € 80.000 in juni en zakt naar € 30.000 in december. Tom verkoopt nooit. Voor zijn 2026-aangifte telt nog steeds de € 50.000 op 1-1.

In 2027 nieuwe peildatum, voor de 2027-aangifte.

---

De rekensom voor verschillende crypto-bedragen

Bij € 100.000 totaal vermogen waarvan crypto-deel:

Crypto-waarde 1-1	Andere beleggingen	Spaargeld	Box 3-belasting
€ 10.000	€ 50.000	€ 40.000	€ 1.012
€ 25.000	€ 50.000	€ 25.000	€ 1.566
€ 50.000	€ 25.000	€ 25.000	€ 1.566
€ 100.000	€ 0	€ 0	€ 878

Bij € 100.000 alleen in crypto (vrijstelling € 59.357 toegepast pro-rata):

• Berekend voordeel: € 100.000 × 6% = € 6.000
• Aandeel boven vrijstelling: (€ 100.000 − € 59.357) / € 100.000 = 40,64%
• Belastbaar voordeel: € 6.000 × 40,64% = € 2.438
• Belasting: € 2.438 × 36% = € 878

Bij € 100.000 volledig in crypto kom je dus uit op € 878 box 3-belasting.

(Voor de berekening: zie box 3 berekenen 2026 stap voor stap.)

---

Hoe bepaal je de waarde op 1-1?

Voor crypto: koers op 00:00 van 1 januari, op een representatieve beurs. Belastingdienst accepteert:

• Coinbase
• Kraken
• Binance
• Bitvavo

Of een gewogen gemiddelde van deze.

Praktisch: print of bewaar een schermafbeelding van de koers op 1-1. Bij latere vragen van Belastingdienst bewijslast.

---

Tegenbewijsregeling voor crypto

Sinds 2025 kan ook voor crypto tegenbewijs worden gedaan: bij werkelijk rendement lager dan forfaitair.

Wanneer voordelig:

• Crypto-jaar met negatief rendement (bv. 2022 met -65%)
• Crypto met laag werkelijk rendement (sideways jaar)

Wanneer niet:

• Goed jaar voor crypto (rendement > 6%)

Voorbeeld:

Tom bezit 0,5 BTC, waarde 1-1-2026: € 50.000. In 2026 daalt BTC met 30%, eindwaarde € 35.000. Werkelijk rendement: -€ 15.000.

Forfaitair: € 50.000 × 6% × 36% × pro-rata = ongeveer € 1.080 belasting. Werkelijk: -€ 15.000 × 36% = -€ 5.400. Negatief, dus € 0 belasting.

Tegenbewijs voordelig. Tom dient OWR-formulier in voor 2026.

Voor werkelijk rendement vs forfaitair: wanneer loont tegenbewijs is een aparte gids.

---

De fundamentele crypto-fiscale moeilijkheid

Drie complicaties die crypto-belasting moeilijker maken dan aandelen.

Complicatie 1: meerdere wallets en exchanges.

Veel crypto-houders hebben coins op meerdere plekken: hardware wallet, exchange A, exchange B, eventueel DeFi-protocollen. Voor box 3-aangifte: alle waardes optellen.

Complicatie 2: koersvolatiliteit op peildatum.

BTC kan op 1-1 om 00:00 € 50.000 zijn en op 1-1 om 23:00 € 60.000. Voor de Belastingdienst telt 00:00. Bij twijfel: bewijslast bij belastingplichtige.

Complicatie 3: staking en yield.

Voor crypto in staking-protocollen of yield-farming: rendement (in vorm van extra coins) moet worden meegenomen als werkelijk rendement bij tegenbewijs. Maar in forfaitair stelsel maakt het geen verschil — alle crypto-bezit telt onder 'overige bezittingen'.

---

Wat te doen voor 2027 onder werkelijk rendement?

Per 2028 zou werkelijk rendement het forfait vervangen (mits wet doorgaat). Voor crypto:

Onder werkelijk:

• Belasting bij verkoop op koerswinst (gerealiseerd)
• Belasting op koerswinst zonder verkoop (ongerealiseerd, jaarlijks)

Voor crypto met sterke koersschommelingen: jaarlijkse belasting op papieren winsten kan substantieel zijn.

Bij goed jaar +50%:

• Forfait: € 50k × 6% × 36% = € 1.080
• Werkelijk: € 25.000 × 36% = € 9.000

Onder werkelijk regime fors meer voor stijgende markten.

Ik schreef hierboven dat 2028 staat gepland. Even precies: het wetsvoorstel is er, maar moet nog door de Eerste Kamer. We zijn al meerdere keren uitgesteld. Tot dan: forfait blijft regel.

---

Praktische tips voor crypto-houders

Drie tips.

Tip 1: hou administratie op orde.

Per peildatum 1-1 een overzicht van al je crypto. Welke coins, welke wallets, koers per coin op 00:00. Bij audit door Belastingdienst is dit nodig.

Tip 2: overweeg verdeling tussen partners.

Voor fiscale partners: vrijstelling samen € 118.714. Bij crypto-portefeuille van € 200.000: dubbele vrijstelling benutten via toewijzing per partner.

Tip 3: speculeer niet met box 3-impact.

Sommige mensen verkopen vlak voor 1-1 om vermogen lager te houden. Risico: je mist een grote koersbeweging. Niet aanbevolen tactiek voor lange-termijn-houders.

---

Tot slot

Heb jij voor jezelf de box 3-aanslag op je crypto al doorgerekend? Mail me het resultaat. Ik verzamel cases om in een vervolggids te bespreken hoe Nederlandse crypto-houders met box 3 omgaan.

---

Wat de tool doet

Mijn VermogensPlanner berekent box 3 inclusief crypto-positie. Stap 1 tot 3 zijn gratis.

Of ga naar de pillar-gids voor box 3 in 2026 voor het volledige overzicht.