Vermogensplanner vs Excel — wat werkt beter voor jouw financiën?

Tien jaar Excel, één avond Mijn VermogensPlanner

Tom, 47, controller bij een industrieel bedrijf, doet zijn pensioenplanning in een spreadsheet sinds 2014. Tabbladen voor inkomen, vermogen, doelen. Formules voor rente-op-rente. Aannames voor inflatie en rendement. Hij was er trots op.

In maart 2026 probeerde hij Mijn VermogensPlanner. Vier vragen, één avond werk.

Twee dingen kreeg hij te zien die zijn Excel hem in tien jaar nooit had gegeven:

Eén: zijn box 3-aanslag was 8% hoger dan zijn Excel had berekend. Niet omdat zijn Excel verkeerd was, maar omdat hij de pro-rata-methode (sinds 2023 verplicht) niet had toegepast. Verschil over 25 jaar: ongeveer € 2.500 te weinig gereserveerd.

Twee: zijn pensioenkans was 84%, niet 100%. In zijn centraal scenario haalde hij alles. In de Monte Carlo-simulatie viel hij in 16% van de gevallen door zijn vermogen heen. Reden om € 200 per maand extra in te leggen.

Tien jaar werk in Excel had Tom een vals gevoel van zekerheid gegeven. Niet omdat hij niet rekenkundig sterk is — hij is controller. Wel omdat Excel niet automatisch meegaat met fiscale veranderingen, en omdat zelfgebouwde modellen één centraal scenario tonen waar werkelijk meer vragen tellen.

(pseudoniem, samengesteld uit klantgesprekken)

---

Waarom Excel ooit werkte

Voordat ik Excel afserveer: erkennen wat het kon.

Tot ongeveer 2020 was Excel een redelijk vehikel voor pensioenplanning, mits je rekenkundig sterk was. Box 3 was eenvoudig (één forfait, één tarief). AOW-regels stabiel. Pensioenfondsen voorspelbaar (DB-systeem). Inflatie laag en consistent.

Vanaf 2020 is alles veranderd:

• Box 3 werd complex (Hoge Raad-arrest, drie forfaits, pro-rata-methode, tegenbewijsregeling, Wet werkelijk rendement vanaf 2028)
• Wet toekomst pensioenen (overgang van DB naar DC met variabele uitkering)
• Inflatie 2022 piekt op 14,3% (eerder 1-2%, nu volatiel)
• AOW-leeftijd schuift jaarlijks (vanaf 2028 67+3m, daarna verder)

Wie zijn Excel-bestand uit 2018 nog gebruikt, rekent met een wereld die niet meer bestaat. Wie zijn Excel-bestand jaarlijks bijwerkt, besteedt 2-4 uur aan elke update — tijd die hij niet meer terugkrijgt.

---

De zeven dingen die Excel niet kan (en de tool wel)

Eén: pro-rata box 3-berekening 2026.

De Belastingdienst rekent niet "vermogen min vrijstelling, dan tarief". Ze rekenen pro-rata over berekend voordeel. Bij gemengd vermogen scheelt dat tot € 200-€ 500 per jaar in aanslag. Excel doet dit zelden goed; tool altijd.

Twee: Monte Carlo-simulatie.

Een goede tool simuleert 100-1000 scenario's, niet één centraal getal. Je krijgt te zien dat je doel haalbaar is in 87% van de gevallen, niet "ja of nee". Excel doet dit met VBA-macros, maar de meeste gebruikers blijven bij hun centraal scenario.

Drie: Wet toekomst pensioenen-modellering.

Pensioenfondsen invaren tussen 2026 en 2028 naar persoonlijke potten met variabele uitkering. Een goede tool toont je centraal scenario plus pessimistische en optimistische varianten (-30% tot +35%). Excel kan dit niet zonder gespecialiseerde data van pensioenfondsen.

Vier: geavanceerde modus voor complexe situaties.

Mijn VermogensPlanner heeft modules die in Excel praktisch onmogelijk zijn:

• Multi-BV (holdingstructuur, dividendstromen tussen entiteiten)
• Multi-potjes (FIRE-pot, woningfonds, kinderbudget apart)
• Jaar-events (bedrijfsverkoop, erfenis, schenking, plotselinge inkomenswijziging)
• Drie belastingstelsels naast elkaar (forfait, tegenbewijs, Wet werkelijk rendement vanaf 2028)
• Emigratie-module met 24 landen (lokale belastingdruk, conserverende aanslag, AOW-export)
• Salaris-dividend optimalisatie voor DGA

Wie dit in Excel wil bouwen: 200-500 uur werk, en daarna nog onderhoud bij elke wetswijziging.

Vijf: jaarlijkse update in 30 minuten.

In de tool werk je je situatie bij in 30 minuten. In Excel: vaak 2-4 uur, omdat formules moeten worden aangepast, nieuwe jaartallen toegevoegd, oude waarden uitgewist. Over 20 jaar: 40-80 uur Excel-onderhoud versus 10 uur tool-onderhoud.

Zes: visualisatie en interface.

Pijler-stapeling, vermogenscurve, kans-van-slagen-indicator. In tool: één klik. In Excel: vaak een halve middag werk per grafiek. En dan zijn de grafieken nog niet zo helder als in een goede tool.

Zeven: koppeling aan actuele Nederlandse cijfers.

Box 3 vrijstelling € 59.357. Forfait beleggingen 6%. AOW alleenstaand € 1.637,57. Wtp-deadlines per fonds. Een goede tool werkt automatisch met geactualiseerde cijfers. Excel-bestanden van een paar jaar oud werken nog met 2024- of 2025-cijfers, en niemand corrigeert dat.

---

Wat de tool goedkoper maakt dan Excel

Mensen denken vaak: Excel is gratis (mits je het hebt), dus goedkoper. Klopt niet als je echt rekent.

Item	Excel	Mijn VermogensPlanner
Eenmalige aankoop	gratis	eenmalige aankoop ± € 39
Onderhoud per jaar	2-4 uur (= € 100-€ 200 aan eigen tijd)	30 minuten (= € 25 aan eigen tijd)
Kosten over 20 jaar	€ 2.000-€ 4.000 aan eigen tijd	± € 540
Risico op fouten	hoog (verouderde formules, vergeten regels)	laag
Box 3-correctie waarde	onbekend, vaak fout	exact

Bij Tom's voorbeeld: € 2.500 te weinig gereserveerd voor box 3 over 25 jaar. Eén foutje door slechte Excel-formule was meer dan vijftig keer de prijs van de tool.

---

Voor wie Excel toch werkt

Eén soort mens: de hobbyist-controller die het bouwen van een pensioenmodel zelf leuk vindt, fiscaal en wiskundig kundig is, en bereid om elk jaar 4 uur aan onderhoud te besteden.

Voor 99% van de Nederlanders: dit is geen optie. Niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat ze die tijd niet hebben. En omdat fiscale wijzigingen sneller komen dan Excel-bestanden worden bijgewerkt.

Voor wie nu een Excel-bestand heeft: niet weggooien. Bewaar als backup. Maar voor de werkelijke pensioenplanning: tool.

---

Drie typische Excel-fouten die de tool voorkomt

Fout 1: vrijstelling rechtstreeks aftrekken bij box 3.

In Excel: € 250.000 vermogen − € 59.357 vrijstelling = € 190.643 belastbaar × 6% × 36% = € 4.118 aanslag.

Klopt niet meer. Pro-rata-methode geeft € 4.118 (toevallig hetzelfde in dit voorbeeld), maar bij gemengd vermogen tot € 200-€ 500 verschil per jaar.

Fout 2: AOW-leeftijd op 67 vast zetten.

In 2028 stijgt de AOW-leeftijd naar 67+3m. In 2032 naar 67+6m (verwachting). Excel-bestand uit 2024 rekent nog met 67. Drie tot zes maanden extra brugjaren is € 15.000-€ 30.000 extra vermogen vereist.

Fout 3: één rendementsaanname.

"Ik reken met 5% reëel rendement." Bij scenario van twee opeenvolgende slechte beursjaren (2022-2023 niveau): vermogen daalt 30%. Excel laat dit niet zien; tool wel via Monte Carlo.

---

Wat de tool je oplevert dat Excel nooit kan

Vier directe voordelen.

Eén: instant antwoord op wat-als-vragen. "Wat als ik op 55 stop?" "Wat als de beurs daalt?" "Wat als ik mijn BV verkoop op 60?" Drie kliks, antwoord. In Excel: handmatig opnieuw doorrekenen.

Twee: automatische update bij fiscale wijzigingen. Box 3-tarief verandert? Tool past zich aan. Excel: jij past het zelf aan.

Drie: monte carlo plus drie scenario's centraal/optimistisch/pessimistisch. Excel toont een centraal getal en daarna ben je weer aan het rekenen.

Vier: geavanceerde modus voor situaties waar Excel ophoudt: multi-BV, emigratie, jaar-events, drie belastingstelsels.

---

Tot slot

Excel was geweldig in een tijd dat fiscaliteit eenvoudig was. In 2026 is dat tijdperk voorbij. Voor wie zijn pensioenplan serieus neemt: een tool werkt sneller, preciezer en goedkoper. Voor wie zijn Excel-bestand uit gewoonte vasthoudt: bedenk dat het verleden je niet helpt rekenen voor 2030.

Heb jij een Excel-bestand van vóór 2023? Open het eens, vergelijk met Mijn VermogensPlanner. De kans is klein dat ze hetzelfde antwoord geven. En het verschil is jouw vermogen op 67.

---

Wat de tool doet

Mijn VermogensPlanner: vier vragen, complete pensioen- en vermogensplan met box 3 (pro-rata + tegenbewijs), AOW met leeftijd-update, pijler 2 onder Wtp, Monte Carlo, geavanceerde modus voor BV / multi-pot / emigratie. Stap 1 tot 3 zijn gratis. Daarna eenmalige aankoop, geen abonnement, geen beheerkosten.

Of vergelijk Mijn VermogensPlanner met een financieel adviseur als je twijfelt of je een mens of een tool nodig hebt.